Aort kapak darlığı, kalbin sol karıncığı ile ana atardamar olan aort arasında bulunan kapağın yeterince açılamaması durumudur. Aort kapağı normalde her kalp atımında tam açılarak kanın vücuda geçmesini sağlar. Kapak daraldığında kalp kanı dışarı pompalamak için daha fazla çalışmak zorunda kalır. Bu durum zamanla kalp kasının kalınlaşmasına ve güç kaybetmesine yol açabilir.
Neden Oluşur?
En sık neden ileri yaşa bağlı kapak kireçlenmesidir. Yaş ilerledikçe kapak yaprakçıkları sertleşir ve hareket kabiliyeti azalır. Daha genç yaşta görülen vakalarda doğuştan iki yaprakçıklı kapak bulunabilir. Romatizmal hastalıklar da kapak darlığına yol açabilir. Yüksek tansiyon ve damar sertliği süreci hızlandırabilir.
Nasıl Belirti Verir?
Aort kapak darlığı uzun süre belirti vermeyebilir. Darlık ilerlediğinde üç temel belirti ortaya çıkabilir. Birincisi eforla göğüs ağrısıdır. İkincisi nefes darlığıdır. Üçüncüsü bayılma veya bayılma hissidir. Bu belirtiler ortaya çıktığında hastalık genellikle ileri aşamadadır ve tedavi geciktirilmemelidir.
Tanı nasıl konulur?
Tanı genellikle kalp muayenesinde duyulan üfürüm ile şüphelenilir. Kesin tanı ekokardiyografi ile konur. Bu inceleme ile kapağın açıklık alanı, darlığın derecesi ve kalp fonksiyonları değerlendirilir. Gerekirse kalp kateterizasyonu yapılabilir.
Ne Zaman Tedavi Gerekir?
Hafif ve orta dereceli darlıklar düzenli takip edilir. İleri derecede darlık varsa ve hasta belirtiler göstermeye başlamışsa müdahale gerekir. Belirti olmasa bile kalp fonksiyonlarında bozulma varsa tedavi planlanabilir. Çünkü belirtiler başladıktan sonra müdahale edilmezse ani ölüm riski artabilir.
İlaç Tedavisi
İlaçlar darlığı ortadan kaldırmaz. Sadece şikayetleri hafifletebilir ve kalbin yükünü azaltmaya yardımcı olabilir. Ancak kesin tedavi kapağın onarılması veya değiştirilmesidir.
Açık Cerrahi Tedavi
Klasik tedavi yöntemi açık kalp ameliyatı ile aort kapağının değiştirilmesidir. Göğüs kemiği açılır ve kalp-akciğer makinesi kullanılır. Daralmış kapak çıkarılır ve yerine mekanik veya biyolojik kapak yerleştirilir.
Mekanik kapaklar uzun ömürlüdür ancak ömür boyu kan sulandırıcı ilaç kullanımı gerektirir. Biyolojik kapaklar genellikle hayvan dokusundan yapılır ve kan sulandırıcı ihtiyacı daha azdır ancak yıllar içinde yıpranabilir.
Açık cerrahi genç ve genel durumu iyi hastalarda uzun dönem kalıcı çözüm sunar.
Minimal İnvaziv Cerrahi (göğüs kafesi açılmadan)
Bazı hastalarda göğüs kemiği tamamen açılmadan daha küçük kesilerle kapak değişimi yapılabilir. Bu yöntem daha az ağrı ve daha hızlı iyileşme sağlayabilir. Ancak her hasta için uygun değildir.
Kapalı Yöntem TAVI
TAVI, transkateter aort kapak implantasyonu anlamına gelir. Bu yöntemde göğüs açılmaz. Genellikle kasık damarından girilerek kateter yardımıyla yeni kapak daralmış kapağın içine yerleştirilir. Yeni kapak eski kapağın içinde açılarak çalışmaya başlar.
TAVI özellikle ileri yaşta, açık ameliyat riski yüksek olan hastalarda önemli bir alternatiftir. İşlem genellikle daha kısa sürer ve hastanede kalış süresi daha kısadır.
Başlangıçta sadece yüksek riskli hastalarda uygulanırken günümüzde uygun anatomisi olan birçok hastada tercih edilebilmektedir.
Hangi Yöntem Kime Uygun?
Genç ve düşük cerrahi riske sahip hastalarda genellikle açık cerrahi önerilir. İleri yaşta veya ciddi ek hastalıkları olan kişilerde TAVI avantaj sağlayabilir. Karar kalp ekibi tarafından verilir. Kardiyolog ve kalp cerrahı birlikte değerlendirme yapar.
Ameliyat Sonrası Süreç
Açık ameliyat sonrası hastanede kalış süresi birkaç gün olabilir. TAVI sonrası taburculuk genellikle daha erkendir. Her iki durumda da düzenli takip gerekir. Kapak fonksiyonları belirli aralıklarla kontrol edilir.
Riskleri neler?
Her girişimde olduğu gibi kanama, enfeksiyon, ritim bozukluğu, felç ve nadiren ölüm riski vardır. Ancak tedavi edilmemiş ileri aort kapak darlığında risk çok daha yüksektir.
Sonuç
Aort kapak darlığı ciddi ancak tedavi edilebilir bir kalp hastalığıdır. Erken tanı ve düzenli takip önemlidir. İleri derecede darlıkta açık cerrahi veya TAVI ile başarılı sonuçlar elde edilir. Uygun zamanda yapılan müdahale ile hastalar uzun ve kaliteli bir yaşam sürebilir.