Diyabet (şeker hastalığı), kandaki şeker düzeyinin uzun süre yüksek seyretmesiyle ortaya çıkan kronik bir hastalıktır. Diyabet yalnızca kan şekerini etkileyen bir hastalık değildir; aynı zamanda damarları ve birçok organı da etkileyebilir. Bu nedenle diyabet, kalp ve damar hastalıkları için önemli bir risk faktörü olarak kabul edilir.
Uzun süre yüksek kalan kan şekeri, damar duvarlarında hasara yol açabilir. Damar duvarı zarar gördüğünde damar içinde yağ ve kolesterol birikimi daha kolay olur. Bu durum zamanla damarların daralmasına veya tıkanmasına neden olabilir. Bu sürece damar sertliği (ateroskleroz) denir.
Kalbi besleyen damarlar daraldığında veya tıkandığında ise koroner arter hastalığı gelişebilir. Bu durum kalp krizine kadar ilerleyebilen ciddi bir sağlık sorunudur.
Diyabet Kalbi Nasıl Etkiler?
Diyabet kalp ve damar sistemini birkaç farklı şekilde etkileyebilir.
Damar sertliği (ateroskleroz)
Yüksek kan şekeri damarların iç yüzeyine zarar verir. Bu durum kolesterol ve yağ birikimini kolaylaştırır. Zamanla damarlar daralır ve kan akımı azalır.
Kalp krizi riski
Diyabeti olan kişilerde kalp krizi riski, diyabeti olmayan kişilere göre daha yüksektir. Ayrıca kalp krizi bazen daha sessiz seyredebilir ve belirtiler daha hafif olabilir.
Kalp yetmezliği
Diyabet kalp kasını da etkileyebilir. Kalp kası zamanla zayıflayabilir ve bu durum kalp yetmezliğine yol açabilir.
Küçük damar hasarı
Diyabet sadece büyük damarları değil, küçük damarları da etkileyebilir. Bu durum kalp dokusunun yeterince beslenmesini zorlaştırabilir.
Diyabeti Olan Kişilerde Kalp Hastalığı Riski
Diyabetli kişilerde kalp hastalığı gelişme riskini artıran bazı faktörler vardır:
- Yüksek kolesterol
- Yüksek tansiyon
- Sigara kullanımı
- Obezite
- Hareketsiz yaşam
- Ailede kalp hastalığı öyküsü
Bu risk faktörleri bir araya geldiğinde kalp ve damar hastalıklarının görülme olasılığı daha da artar.
Diyabet ve Kalp Hastalığı Belirtileri
Diyabeti olan kişilerde kalp hastalığı bazen belirgin şikâyetler oluşturmadan ilerleyebilir. Ancak bazı belirtiler ortaya çıkabilir:
- Göğüs ağrısı veya baskı hissi
- Nefes darlığı
- Çabuk yorulma
- Çarpıntı
- Boyun, çene veya kola yayılan ağrı
Bazı diyabet hastalarında sinir hasarı nedeniyle kalp krizi ağrısı daha az hissedilebilir. Bu nedenle düzenli kontroller çok önemlidir.
Diyabeti Olan Kişiler Kalp Hastalığından Nasıl Korunabilir?
Diyabetli kişilerde kalp hastalığı riskini azaltmak için bazı önlemler oldukça önemlidir.
Kan şekeri kontrolü
Kan şekerinin normal sınırlarda tutulması damar hasarını azaltmaya yardımcı olur.
Sağlıklı beslenme
Sebze, meyve, tam tahıllar ve sağlıklı yağlardan oluşan dengeli bir beslenme kalp sağlığı için faydalıdır.
Düzenli egzersiz
Haftada en az 150 dakika orta düzeyde egzersiz yapmak kalp sağlığını destekleyebilir.
Sigaranın bırakılması
Sigara damar hasarını artırır ve kalp krizi riskini yükseltir.
Tansiyon ve kolesterol kontrolü
Yüksek tansiyon ve kolesterol düzeyleri düzenli olarak takip edilmelidir.