May-Thurner sendromu, karın ve pelvis bölgesindeki toplardamarlardan birinin sıkışması sonucu ortaya çıkan bir damar hastalığıdır. Bu durumda sağ taraftaki bir atardamar, sol taraftaki büyük bir toplardamarın üzerine baskı yapar. Bu baskı zamanla damar içinde kan akışını zorlaştırabilir.
Vücudumuzda toplardamarlar, dokulardan kalbe doğru kan taşır. Pelvis bölgesinde bulunan sol iliak toplardamar, sol bacaktan gelen kanı kalbe götürür. May-Thurner sendromunda ise sağ iliak atardamar bu toplardamarın üzerinden geçerek onu sıkıştırır. Sürekli bası altında kalan damarda zamanla daralma oluşabilir.
Bu durum bazı kişilerde hiçbir belirti vermeyebilir. Ancak bazı hastalarda sol bacakta şişlik, ağrı veya toplardamar pıhtısı gibi sorunlara yol açabilir.
May-Thurner Sendromunun Belirtileri Nelerdir?
May-Thurner sendromu bazen uzun süre fark edilmeden kalabilir. Ancak damar sıkışması belirgin hale geldiğinde çeşitli belirtiler ortaya çıkabilir.
En sık görülen belirtiler şunlardır:
- Sol bacakta şişlik
- Bacakta ağırlık hissi
- Uzun süre ayakta kalınca artan ağrı
- Varis oluşumu
- Bacakta morarma veya renk değişikliği
Bazı hastalarda en önemli sorun derin ven trombozu (toplardamar pıhtısı) gelişmesidir. Bu durumda bacak aniden şişebilir ve ağrılı hale gelebilir.
May-Thurner sendromunda şikâyetlerin çoğunlukla sol bacakta görülmesi önemli bir ipucudur.
May-Thurner Sendromu Neden Oluşur?
Bu hastalık genellikle damarın anatomik yapısından kaynaklanır.
Pelvis bölgesinde sağ iliak atardamar, sol iliak toplardamarın üzerinden çapraz şekilde geçer. Bazı kişilerde bu çapraz geçiş damara sürekli bası yapabilir. Yıllar içinde damarın iç yüzeyinde kalınlaşma ve daralma oluşabilir.
Bu daralma kan akımını yavaşlatır ve pıhtı oluşma riskini artırır.
Bazı faktörler bu durumu daha belirgin hale getirebilir:
- uzun süre hareketsiz kalma
- hamilelik
- doğum kontrol hapları
- pıhtılaşma bozuklukları
- uzun yolculuklar
Kimlerde Daha Sık Görülür?
May-Thurner sendromu özellikle şu kişilerde daha sık görülür:
- 20–40 yaş arası kadınlarda
- Hamilelik geçirenlerde
- Uzun süre oturarak çalışan kişilerde
- Pıhtılaşma eğilimi olan bireylerde
Ancak bu hastalık erkeklerde ve daha ileri yaşlarda da görülebilir.
May-Thurner Sendromu Nasıl Teşhis Edilir?
Tanı koymak için doktor öncelikle hastanın şikâyetlerini dinler ve bacak muayenesi yapar.
Daha sonra damarları değerlendirmek için bazı görüntüleme yöntemleri kullanılabilir:
Doppler ultrason
Bacak damarlarındaki kan akımını gösterir.
Bilgisayarlı tomografi (BT) anjiyografi
Pelvis bölgesindeki damarların yapısını ayrıntılı olarak gösterebilir.
MR venografi
Toplardamarların görüntülenmesinde kullanılan bir başka yöntemdir.
Venografi
Bazı durumlarda damara kontrast madde verilerek yapılan özel bir inceleme gerekebilir.
Bu yöntemler sayesinde damardaki sıkışma ve kan akımındaki sorunlar tespit edilebilir.
May-Thurner Sendromu Neden Önemlidir?
Bu hastalık özellikle toplardamar pıhtısı (derin ven trombozu) gelişmesine neden olabileceği için önemlidir.
Derin ven trombozu şu sorunlara yol açabilir:
- bacakta ani şişlik
- şiddetli ağrı
- akciğere pıhtı gitmesi (pulmoner emboli)
Pulmoner emboli ciddi ve hayatı tehdit edebilen bir durumdur. Bu nedenle May-Thurner sendromunun erken tanınması önemlidir.
May-Thurner Sendromu Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavi hastalığın şiddetine ve hastanın şikâyetlerine göre değişir.
1. İlaç tedavisi
Pıhtı gelişmişse kan sulandırıcı ilaçlar kullanılabilir. Bu ilaçlar yeni pıhtı oluşmasını önlemeye yardımcı olur.
2. Endovasküler tedavi (damar içinden tedavi)
Günümüzde en sık uygulanan yöntemlerden biridir. Bu işlem genellikle kasık damarından girilerek yapılır.
Tedavi sırasında:
- daralmış damar balonla genişletilebilir
- damarın açık kalması için stent yerleştirilebilir
Bu yöntem ameliyatsız bir tedavi olarak kabul edilir ve çoğu zaman hastalar kısa sürede günlük hayatına dönebilir.
3. Cerrahi tedavi
Nadir durumlarda açık cerrahi gerekebilir. Ancak günümüzde çoğu hasta damar içi yöntemlerle tedavi edilmektedir.
May-Thurner Sendromu ile Yaşamak
Tedavi sonrası hastaların bir kısmı tamamen normale dönebilir. Ancak bazı hastalarda uzun süreli takip gerekebilir.
Şu öneriler faydalı olabilir:
- uzun süre hareketsiz kalmamak
- düzenli yürüyüş yapmak
- uzun yolculuklarda hareket etmek
- doktor önerisi varsa kompresyon çorabı kullanmak
- kan sulandırıcı ilaçları düzenli kullanmak
Bu önlemler damar sağlığını korumaya yardımcı olabilir.